Nhiều chủ doanh nghiệp chỉ nghĩ đến đăng ký nhãn hiệu khi sản phẩm đã có khách quen hoặc bắt đầu mở đại lý. Nhưng nếu tên gọi, logo đã được in lên bao bì và chạy quảng cáo, việc phải đổi nhận diện khi phát sinh tranh chấp sẽ tốn kém hơn nhiều.

Tên doanh nghiệp, tên miền và tài khoản mạng xã hội không tự động tạo quyền độc quyền đối với nhãn hiệu. Theo nguyên tắc chung, quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu được xác lập trên cơ sở văn bằng bảo hộ; nhãn hiệu nổi tiếng là trường hợp đặc biệt. Vì vậy, việc dùng một dấu hiệu lâu năm chưa đủ để kết luận doanh nghiệp đã có quyền đăng ký hoặc độc quyền với dấu hiệu đó.

5 rủi ro khi chưa đăng ký nhãn hiệu

1. Người khác có thể nộp đơn trước

Nếu một chủ thể khác nộp đơn hợp lệ trước và được cấp văn bằng, doanh nghiệp đang sử dụng dấu hiệu đó có thể phải giải quyết tranh chấp về quyền sử dụng. Kết quả còn phụ thuộc vào khả năng phân biệt của nhãn hiệu, phạm vi hàng hóa, dịch vụ và chứng cứ của mỗi bên.

Luật có quy định quyền sử dụng trước trong một số trường hợp, nhưng quyền này không đồng nghĩa với quyền sở hữu nhãn hiệu và bị giới hạn theo phạm vi, quy mô đã sử dụng hoặc đã chuẩn bị sử dụng. Doanh nghiệp nên lưu hóa đơn, bao bì, tài liệu quảng cáo và hợp đồng thể hiện thời điểm sử dụng; không nên coi việc dùng trước là phương án thay cho đăng ký.

2. Có thể phải đổi dấu hiệu nhận diện

Nếu việc sử dụng bị xác định xâm phạm quyền đã được bảo hộ của người khác, doanh nghiệp có thể phải chấm dứt hành vi vi phạm và xử lý hàng hóa, bao bì, quảng cáo liên quan. Khi tên gọi đã gắn với cửa hàng, sản phẩm và đại lý, chi phí đổi nhãn, in lại bao bì và thông báo cho khách hàng thường không nhỏ.

3. Khó xử lý khi bị sao chép

Chưa có văn bằng nhãn hiệu không có nghĩa doanh nghiệp mất mọi căn cứ bảo vệ. Tên thương mại, quyền tác giả đối với thiết kế logo hoặc quy định về cạnh tranh không lành mạnh có thể được xem xét nếu đáp ứng điều kiện luật định. Tuy nhiên, doanh nghiệp sẽ phải xác định đúng căn cứ và chứng minh quyền, quá trình sử dụng, mức độ nhận biết bằng hồ sơ cụ thể.

4. Dễ vướng khiếu nại từ đối tác hoặc sàn bán hàng

Khi có khiếu nại về dấu hiệu trên sản phẩm, sàn thương mại điện tử, nhà phân phối hoặc đối tác có thể yêu cầu giấy tờ chứng minh quyền sử dụng. Hồ sơ đăng ký và tài liệu về nguồn gốc thiết kế giúp doanh nghiệp phản hồi rõ hơn, thay vì phải tập hợp chứng cứ trong lúc tranh chấp đã xảy ra.

5. Khó khai thác thương hiệu trong giao dịch

Nhãn hiệu có thể được cấp phép, chuyển nhượng hoặc dùng trong hoạt động nhượng quyền. Nếu chủ thể có quyền chưa rõ, việc thẩm định và đàm phán thường mất thêm thời gian; đối tác cũng khó xác định ai có quyền cho phép sử dụng dấu hiệu.

Doanh nghiệp nên bắt đầu từ đâu?

Trước khi đầu tư lớn vào tên gọi và logo, hãy tra cứu dấu hiệu trùng hoặc tương tự cho đúng nhóm hàng hóa, dịch vụ. Cần xác định ai là chủ đơn phù hợp: công ty, cá nhân hay đồng chủ sở hữu. Nếu thuê nhân viên hoặc đơn vị bên ngoài thiết kế, hợp đồng nên ghi rõ quyền đối với logo và tài liệu bàn giao.

Việc đăng ký nhãn hiệu khác với đăng ký doanh nghiệp, tên miền hay thủ tục công bố sản phẩm. Doanh nghiệp cũng nên lưu lại chứng cứ sử dụng nhãn hiệu và theo dõi quá trình xử lý đơn, vì nộp đơn không đồng nghĩa chắc chắn sẽ được cấp văn bằng.

Với doanh nghiệp nhỏ, xử lý sớm giúp tránh phải tính lại toàn bộ nhận diện khi đã mở rộng kinh doanh. Trước khi nộp đơn, nên kiểm tra khả năng đăng ký, chủ đơn và danh mục hàng hóa, dịch vụ để văn bằng dự kiến bảo hộ đúng hoạt động thực tế.

Căn cứ pháp lý

• Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, được sửa đổi, bổ sung, trong đó có Luật số 131/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/04/2026.
• Nghị định số 65/2023/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 100/2026/NĐ-CP.

HÃNG LUẬT NAM PHƯƠNG

Tòa nhà Indochina, số 4 Nguyễn Đình Chiểu, Phường Tân Định, Thành phố Hồ Chí Minh

Luật sư Lê Thành Phương: 0974 637 617 | Luật sư Ngô Chí Kiệt: 090 789 5548

Email: hangluatnamphuong@gmail.com

Website: https://namphuonglawfirm.com/

Trân trọng!